Kontakt
Katarzyna Adamiec

Senior Associate
Phone: + 48 22 244 00 24
E-Mail

dotacje unijne, status mśp

Utrzymanie statusu MŚP, deklarowanego i ocenianego w trakcie oceny projektu oraz w momencie podpisania umowy o dofinansowanie, jest ważne nie tylko na etapie procesu aplikowania o wsparcie, ale również na etapie realizacji projektu (wpływ statusu MŚP na możliwości pozyskania m.in. bezzwrotnego wsparcia został szczegółowo omówiony w poprzednim artykule).

W przypadku zawarcia umowy o dofinansowanie projektu beneficjenta obowiązują wynikające z niej restrykcyjne zasady dotyczące realizacji przedsięwzięcia, których nieprzestrzeganie może doprowadzić do konieczności zwrotu otrzymanego wsparcia (z odsetkami jak dla zaległości podatkowych). To właśnie dlatego tak ważne jest zwrócenie szczególnej uwagi na zapisy umowy o dofinansowanie, które precyzują:

  • jakie zmiany w projekcie są dopuszczalne,
    jakiej formy zgody wymagają (aneksu bądź tylko pisemnej akceptacji właściwej instytucji),
  • jakich terminów należy dochować, aby proponowane zmiany mogły zostać wprowadzone skutecznie.

Co do zasady, beneficjent może dokonywać zmian w projekcie pod warunkiem zgłoszenia ich do właściwej instytucji (będącej stroną umowy o dofinansowanie) w formie pisemnej pod rygorem nieważności, jeszcze przed ich dokonaniem. Jednocześnie należy pamiętać, że instytucja ta może odmówić zgody na wprowadzenie postulowanych zmian w projekcie. W takim przypadku beneficjent jest zobowiązany do  wdrażania projektu zgodnie z obowiązującą wersją wniosku o dofinansowanie lub ma możliwość rezygnacji z jego realizacji. Instytucje udzielające wsparcia badają wniosek o zmianę pod kątem zgodności zmiany z zapisami umowy o dofinansowanie, w tym w szczególności: jak proponowane zmiany wpłyną na dalsze spełnianie kryteriów wyboru projektów,czy spełnione są określone w umowie warunki i ograniczenia dla wprowadzanych zmian.

Utrata statusu

W przypadku planowanej zmiany w projekcie warto pamiętać, że beneficjent, realizujący taki projekt przy udziale wsparcia ze środków UE zobowiązany jest do jego realizacji zgodnie ze złożonym wnioskiem o dofinansowanie i jego załącznikami. W przypadku statusu MŚP załącznikiem do wniosku jest Oświadczenie o spełnieniu kryteriów podmiotowych przez mikro-, małe, średnie lub duże przedsiębiorstwo. Status ten może ulec zmianie w związku z naturalnym rozwojem działalności firmy i wynikać z przekroczenia wartości progowych parametrów dla przedsiębiorstwa oszacowanych na podstawie ksiąg rachunkowych w momencie ich zamknięcia lub ze względu na dokonane zmiany w strukturze właścicielskiej spółki wnioskodawcy (na skutek np. przejęcia udziałów i/lub majątku przedsiębiorstwa przez podmiot trzeci). W pierwszym z wymienionych przypadków należy pamiętać, że jeśli w dniu zamknięcia ksiąg rachunkowych wskaźniki danego przedsiębiorstwa przekraczają lub spadają poniżej określonego we wniosku o dofinansowanie progu zatrudnienia lub pułapu finansowego, uzyskanie lub utrata statusu średniego, małego lub mikroprzedsiębiorstwa następuje tylko w sytuacji, gdy zjawisko to powtórzy się w dwóch następujących po sobie okresach obrachunkowych. Jeśli okres realizacji projektu przekracza dwa lata, rośnie ryzyko zmiany statusu przedsiębiorstwa w trakcie trwania umowy o dofinansowanie. Fakt ten może przyczynić się do zmniejszenia kwoty udzielonego wsparcia – odpowiednio do nowego statusu.
Tym samym, jeżeli dojdzie do utraty statusu MŚP na etapie wdrażania projektu, należy przeanalizować zapisy umowy o dofinansowanie w zakresie dopuszczalnych zmian w ramach jego realizacji, a następnie niezwłocznie poinformować na piśmie o zaistniałej sytuacji właściwą instytucję.

Stanowisko instytucji zarządzających i pośredniczących

W realizowanych w tym roku najpopularniejszych konkursach inwestycyjnych i badawczych dla przedsiębiorców, instytucje pośredniczące i zarządzające postrzegają kwestie możliwości wprowadzania zmian w realizowanych projektach w następujący sposób:

  • w Działaniu 1.4 „Wsparcie MŚP” w ramach RPO Woj. Podkarpackiego 2014-2020. Instytucja zarządzająca na podstawie art. 19 ust. 11 po otrzymaniu informacji od wnioskodawcy o planowanej zmianie weryfikuje, czy na skutek wprowadzenia wnioskowanych zmian projekt przestałby spełniać kryteria wyboru projektów – niezbędne do otrzymania dofinansowania. Należy pamiętać, że status przedsiębiorstwa wnioskodawcy jest najczęściej badany w ramach kryteriów formalnych niezbędnych do spełnienia przez przedsiębiorstwo aplikujące o wsparcie. W przypadku stwierdzenia zaistnienia ryzyka niezgodności, projekt będzie skierowany do ponownej weryfikacji w zakresie spełnienia odpowiednich kryteriów. Nie jest dopuszczalna taka zmiana w projekcie, w rezultacie której przestałby on spełniać kryteria wyboru projektów, w oparciu o które został wybrany do dofinansowania.
  • w Działaniu 3.2.1 „Badania na rynek” oraz Działaniu 1.1.1 „Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa” w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 – 2020, określono iż nie jest dopuszczalna taka zmiana umowy, której rezultatem byłoby nieprzyznanie projektowi dofinansowania w czasie, gdy projekt podlegał ocenie w ramach procedury wyboru projektów, jednakże nie dotyczy to sytuacji, w których kryterium powinno być spełnione jedynie w momencie udzielenia pomocy. Tym samym,  w takim przypadku, zmiana w statusie MŚP w trakcie wdrażania projektu pozostanie bez wpływu na jego dalszą realizację.

Przekształcenia własnościowe i inne

W przypadku zmiany statusu MŚP ze względu na przekształcenia własnościowe, w wyniku wystąpienia okoliczności nieprzewidzianych w momencie składania wniosku o dofinansowanie, a mogących skutkować przeniesieniem praw i obowiązków na inny podmiot, w większości umów o dofinansowanie w bieżącej perspektywie finansowej zmiany takie są co do zasady niedopuszczalne bez uprzedniej akceptacji właściwej instytucji. Zmiany mogą być dokonane jedynie po uzyskaniu pisemnej zgody, pod rygorem rozwiązania umowy o dofinansowanie. Przykładem może być tutaj zapis par. 14 ust. 2 pkt 2 wzoru umowy w ramach działania 3.2.1 POIR – „Badania na rynek”, zgodnie z którym instytucja pośrednicząca może wstrzymać dofinansowanie lub rozwiązać umowę z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia w szczególności w przypadku gdy […] beneficjent dokonał zmian prawno-organizacyjnych swojego statusu zagrażających należytej realizacji projektu lub osiągnięciu celów projektu lub nie poinformował instytucji pośredniczącej o zamiarze dokonania takich zmian. Oznacza to, że tego typu zmiany nie mogą prowadzić do sytuacji, w której na skutek zmian w strukturze organizacyjno-prawnej beneficjenta projekt przestałby być realizowany zgodnie z jego założeniami wynikającymi z zaakceptowanej dokumentacji aplikacyjnej.

Zapraszamy do kontaktu z ekspertami Rödl & Partner, którzy doradzają w kwestiach dotyczących ssedotacji unijnych i wspierają przedsiębiorstwa podczas starań o uzyskanie dofinansowania. Jesteśmy dla Państwa dostępni w biurach w Gdańsku, Gliwicach, Krakowie, Poznaniu, Warszawie i Wrocławiu.

Katarzyna Adamiec

29.04.2019