Kontakt
Łukasz Szczygieł

doradca podatkowy
Phone: +48 12 378 66 32
E-Mail

19 lipca 2018 roku weszła w życie nowela dotycząca rozszerzenia katalogu czynności oraz osób objętych preferencyjnym rozliczeniem w zakresie kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej (druk sejmowy nr 2291), wprowadzona nią zmiana w zakresie art. 22 ust. 9b ustawy o PIT rozszerza katalog sytuacji, w których możliwe jest zastosowanie podwyższonych 50-proc. kosztów uzyskania przychodów. Tym samym wprowadzone zostają korzystne, w stosunku do stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2018 roku, dla podatników zmiany. Powodem dokonanych zmian miały być praktyczne wątpliwości interpretacyjne wśród przedstawicieli zawodów twórczych, którzy nie potrafili w sposób jednoznaczny rozstrzygnąć, czy przysługuje im prawo do preferencji podatkowej w postaci podwyższonych kosztów uzyskania przychodów.

Kto może korzystać

Podatnik może korzystać z podwyższonych kosztów uzyskania przychodów w związku z uzyskanym przychodem ze źródeł wskazanych w ustawie podatkowej (zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT). Na mocy przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2018 roku, źródła te zostały wskazane wprost w ustawie i obejmują przychody uzyskane m.in. z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i praw pokrewnych lub rozporządzania tymi prawami. W porównaniu ze stanem prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2017 roku wprost wskazano, które dziedziny twórczej działalności objęte są możliwością skorzystania z 50-proc. kosztów uzyskania przychodów (art. 22 ust. 9b ustawy o PIT). Katalog ten objął działalność:

  • w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, urbanistyki, literatury pięknej, sztuk plastycznych, muzyki, fotografiki, twórczości audiowizualnej, programów komputerowych, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa,
  • badawczo-rozwojową oraz naukowo-dydaktyczną,
  • artystyczną w dziedzinie sztuki aktorskiej i estradowej, reżyserii teatralnej i estradowej, sztuki tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki, instrumentalistyki, kostiumografii, scenografii,
  • w zakresie produkcji audiowizualnej reżyserów, scenarzystów, operatorów obrazu i dźwięku, montażystów, kaskaderów oraz
  • działalność publicystyczną.

Dodatkowe dziedziny

Znowelizowany 19 lipca 2018 roku katalog został zamieszczony, tak jak poprzednio, w art. 22 ust. 9b ustawy o PIT i obejmuje dodatkowo dziedziny takie jak m.in. inżynieria budowlana, tłumaczenia czy gry komputerowe. Ponadto doprecyzowano przepisy poprzez wskazanie, że nowe regulacje obejmują również działalność naukową i prowadzoną na uczelni działalność dydaktyczną. W ocenie ustawodawcy znowelizowane przepisy doprecyzowują i porządkują dotychczasowe regulacje. Co więcej, z uwagi na polepszenie sytuacji podatnika w trakcie okresu rozliczeniowego jakim jest rok podatkowy, możliwe było nadanie mocy wstecznej nowym przepisom, które weszły w życie 1 stycznia 2018 roku.

Zmiana interpretacji przepisów

Dokonaną nowelizację należy ocenić pozytywnie, choć równocześnie dostrzec, że ważniejszy od samego brzemienia ustawy wydaje się być sposób jej stosowania. Zwróćmy uwagę, że niezależnie od zmian brzmienia przepisów, ukształtowała się niekorzystna dla podatnika praktyka interpretacyjna fiskusa, która w praktyce pozbawia prawa do omawianych preferencji podatkowych szerokie grupy podatników. Inspiracją dla zmiany podejścia interpretacyjnego dla organów podatkowych były liczne wyroki sądów administracyjnych, w których podkreślono, że preferencyjne, podwyższone koszty uzyskania przychodów nie mogą przysługiwać jedynie w związku z wykonywaniem pracy o charakterze twórczym, ale w związku z uzyskaniem w jej ramach konkretnych rezultatów i skorzystaniem przez uprawnionego z przysługujących mu praw autorskich. Powyższy pogląd został następnie rozwinięty w interpretacjach indywidualnych wydawanych już na przełomie lat 2017 i 2018, zgodnie z którymi dla skorzystania z preferencyjnych kosztów uzyskania przychodów konieczne są m.in. prowadzenie ewidencji stworzonych utworów oraz określenie wysokości wynagrodzenia w umowie o pracę (umowie zlecenia, o dzieło) z tytułu rozporządzenia nimi przez autora na rzecz pracodawcy lub zleceniodawcy. Niestety wprowadzenie tych rozwiązań w praktyce może okazać się trudne, a nawet niewykonalne, ponieważ w szeregu przypadków moment stworzenia utworu oraz ilość utworów nie mogą być dokładnie określone. Co gorsza, fiskus w niektórych interpretacjach wprost oczekuje, aby wynagrodzenie zostało ustalone odrębnie dla każdej czynności i odpowiadało wartości rynkowej utworu.

Pozostaje mieć nadzieję, że nowe, korzystne dla podatników regulacje będą także powodem, dla którego fiskus zmieni swój sposób podejścia do interpretacji przepisów o podwyższonych kosztach uzyskania przychodu na bardziej przyjazny dla podatników.

Jeśli są Państwo zainteresowani tematem doradztwa podatkowego, mają pytania lub wątpliwości, specjaliści Rödl & Partner pozostają do dyspozycji w biurach w Gdańsku, Gliwicach, Krakowie, Poznaniu, Warszawie i Wrocławiu.  

27.08.2018