Dilek Ekin / 14.11.2017

Yönetim Kurulu ve Müdürler Kurulu ve Müdürler Kurulunda Nisap ile Üstün Oy

Anonim Şirketler Açısından Durum

Anonim şirketin yönetim organı yönetim kuruludur. Türk Ticaret Kanunu ("TTK") uyarınca yönetim kurulu, esas sözleşmeyle atanmış veya genel kurul tarafından seçilmiş bir veya daha fazla kişiden oluşur (TTK m. 359). Yönetim kurulunun birden fazla kişiden oluştuğu hallerde ise yönetim kurulu üyeleri her yıl aralarından bir başkan ve başkanın bulunmadığı zamanlarda ona vekalet etmek üzere en az bir başkan yardımcısı seçer (TTKm.366).

Yönetim Kurulu kararları açısından ana kural, esas sözleşmede aksine ağırlaştırıcı bir hüküm olmadığı takdirde, yönetim kurulunun üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanması ve kararları toplantıda hazır bulunan üyelerin çoğunluğu ile almasıdır (TTK m.390/1). Böylece 3 kişiden oluşan bir yönetim kurulu en az 2 kişi ile toplanıp en az 2 kişi ile karar alabilecekken, 5 kişiden oluşan bir yönetim kurulu en az 3 kişi ile toplanıp en az 2 kişi ile karar alabilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus şudur: Ana kural ile belirlenmiş olan bu nisaplar minimum nisaplar olup esas sözleşme ile ağırlaştırılabilir (ki esas sözleşmede böyle bir hükmün yer alması halinde yönetim kurulu için bağlayıcı nitelik taşır) ancak hafifletilemez.

Yönetim kurulunda oyların eşit olması halinde ise görüşülen konu gelecek toplantıya bırakılır ve ikinci toplantı da eşitlik olması halinde söz konusu öneri reddedilmiş sayılır (TTK m.390/3). Bu düzenlemeye göre, Türk hukuku açısından yönetim kurulu başkanına üstün oy hakkı verilmesi mümkün değildir. TTK m.390/3 hükmü, ''Oylar eşit olduğu takdirde o konu gelecek toplantıya bırakılır. İkinci toplantıda da eşitlik olursa söz konusu öneri reddedilmiş sayılır.'' demekle eşitlik halinde yönetim kurulu başkanına üstün oy hakkı tanınmadığını zımnen de olsa düzenlemiştir. Buna ilaveten, TTK m.340 hükmü de, "Esas sözleşme, bu Kanunun anonim şirketlere ilişkin hükümlerinden ancak Kanunda buna açıkça izin verilmişse sapabilir." demekle anonim şirketlerin esas sözleşmelerinde TTK m.390/3 hükmünün aksine bir düzenleme yoluna gidilmesinin yani yönetim kurulu başkanına üstün oy hakkının tanınmasının önünü tıkamıştır.

Limited Şirketler Açısından Durum

Limited şirketlerin yönetim organı müdürlerdir (TTK m.623). Şirketin yönetimi ve temsili şirket sözleşmesi ile düzenlenir ve müdür sıfatını taşıyan bir veya birden fazla kişiye verilebilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus ise en az bir limited şirket ortağının şirketi yönetim ve temsil yetkisinin bulunması zorunluluğudur.

Şirketin birden fazla müdürünün bulunması halinde, müdürlerden biri, şirket ortağı olup olmadığına bakılmaksızın, genel kurul tarafından müdürler kurulu başkanı olarak atanacaktır (TTK m.624/1).

Müdürlerin kararları açısından ana kural, birden fazla müdürün bulunması halinde kararların çoğunlukla alınması olup eşitlik halinde başkanın oyunun üstün sayılmasıdır (TTK m.624/3). Ana kural bu olmakla beraber şirket sözleşmesi müdürlerin karar almaları konusunda, minimum nisabın altında kalmamak üzere, değişik bir düzenleme öngörebilir.

Elbette eşitlik halinde üstün oy hakkını kullanan başkanın, karara ilişkin olarak, diğer müdürlere oranla daha ağır bir sorumluluğu olacaktır.

Sonuç olarak Türk hukuku açısından anonim şirketlerde yönetim kurulu kararlarında eşitlik halinde yönetim kurulu başkanının üstün oy hakkı bulunmazken ve bunun aksine bir düzenleme de yapılamazken limited şirketlerde müdürler kurulu kararında eşitlik halinde müdürler kurulu başkanının üstün oy hakkı bulunmaktadır.